MODEL OLAN ÇALIŞMA MOBİL SAĞLIK HİZMETLERİ
Ülkemizde birinci
basamak sağlık hizmetlerinin verildiği temel kurumların, sağlık ocakları ve sağlık
evleri olduğu bilinmektedir. sağlık ocağında çok yönlü sağlık hizmetleri ile tedavi
edici sağlık hizmetleri bir arada yürütülmektedir.
İl genelinde sağlık
ocaklarının dağılımı, fiziki donanım ve personel yetersizliğinden dolayı hizmette
kalitenin artırılabilmesi, ilimiz geneline dağılan tüm nüfusa etkin ve verimli sağlık
hizmeti sunabilmek için yeni arayışlar gerekmekteydi. Değişik yerleşim birimlerinde
yeni sağlık ocağı ve sağlık hizmeti açmak maliyet bakımından düşünüldüğünde çok
yüksek olacak, aynı zamanda personel istihdamında zorluk çekilen kurumlarımıza yenileri
eklenecekti.
Sağlık Bakanlığı Temel
Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünün 28.08.2003 tarih ve 12918 sayılı nüfus kriterleri
genelgesine göre de yeni sağlık ocağı planlaması yapılması için plan yapılacak bölge
nüfusunun en az 2.500 olması gerekmektedir. Tüm bu olumsuzluklar dikkate alındığında
bütün vatandaşların düzenli olarak birinci basamak sağlık hizmetlerinden yararlanmasını
sağlamak, toplum sağlığını korumak ve yükseltmek amacıyla bu hizmetlerin Mobil Sağlık
Ekiplerince karşılanmasına karar verilmiştir.
İlimizde 15.05.2003
tarihinde “Pilot İl” olarak Mobil Sağlık Hizmetlerine start verilmiştir.14.05.2003
tarih ve 2003/1 nolu Sivas Valiliği Mobil Sağlık Hizmetleri Genelgesi ile bu hizmet
resmen başlamıştır.
SAGLIK HİZMETLERİNİN
ULAŞILABİLİRLİĞİNİ SAĞLAMAK, HİZMETİ VATANDAŞIN AYAĞINA GÖTÜRMEK İÇİN BAŞLATILAN
MOBİL SAĞLIK HİZMETLERİ UYGULAMASI VATANDAŞLARIN TAKDİRİNİ KAZANIYOR.
Merkez ilçede sağlık
müdürlüğü, ilçelerde ise kaymakamlıklarca mevcut ve diğer kurumlardan temin edilecek
araçlar veya kiralanacak araçlar ile mevcut sağlık personellerinden teşkil edilen
Mobil Sağlık Ekipleri oluşturulmuştur. Mobil Sağlık Hizmetleri ile sağlık
personeli olmayan veya farklı nedenlerle faal olmayan sağlık ocağı ve sağlık evleri
bölgeleri, yine coğrafi şartlar, araç ve personel yetersizliği, ulaşım problemleri
vb. nedenlerle bağlı olduğu sağlık ocağı tarafından hizmet götürülemeyen nüfusa,
özellikle kırsal kesime birinci basamak sağlık hizmeti götürülmektedir. Bu ziyaretlerde
öncelik sağlık kurumuna uzak, nüfusun yoğun olduğu yerler ve sağlık sorunları yönünden
özellikler gösteren yerleşim yerlerine yapılmaktadır.
Sağlık Müdürü Dr.
Sadettin Yazı:
“Sağlığın, bütün
insanların en temel hakkı olduğu bilinciyle, ilimizdeki en ücra yerlerde yaşayan
vatandaşlarımızın, bu haktan adil ve adaletli olarak yararlanmasını istedik. Hizmetin
ulaşılabilirliğini artırmak ve çeşitli sebeplerden dolayı bu hizmete ulaşmada güçlük
çektiğine inandığımız kırsal alanlarımızda “Mobil Sağlık Hizmetleri” devreye sokarak,
sağlık hizmetlerini tüm halkımızın ayağına götürmeyi amaçladık. Başlattığımız bu
çalışmalarla amacımıza ulaşmanın mutluluğunu yaşarken, halkımızın dan da gördüğümüz
takdirle de doğru bir hizmete öncülük ettiğimizi gördük.” diye belirtti mobil sağlık hizmetleri konusundaki
görüşlerini.
Mobil Sağlık Hizmetleri,
sağlık ocakları ve sağlık evi bulunan yerlerde bu binalarda, sağlık ocağı ve sağlık
evi bulunmayan yerlerde ise özel donanımlı mobil araçlarımızda, köy odalarında,
okul ya da toplum tarafından kabul edilebilir başka yerlerde Mobil Sağlık İstasyonu
kurularak buralarda yapılmaktadır. Merkez ilçede il sağlık müdürlüğü sağlık ocakları
şubesi, ilçelerde kaymakamlıklar, sağlık grup başkanlıkları ve sağlık ocakları ile
işbirliği yaparak aylık planlar hazırlanır ve Mobil Sağlık Hizmeti verilecek topluma
ekibin ziyaret edeceği günleri aylık olarak mahalli yöneticilere önceden duyurulmaktadır.
Planlama yapılırken aynı yerleşim yerine takip eden ayların aynı günlerinde ziyaret
planlaması yapılmaktadır.
Mobil Hizmetlerden
Sorumlu Sağlık Müdür Yardımcısı Dr. Abdullah Kurt’un Mobil Sağlık Hizmetleri konusundaki
görüşleri:
“Ülkemizin siyasi
yerleşim bakımından birinci büyük vilayeti ilimizde, sağlık hizmetlerini her yere
ulaştırmanın fiziki imkânlar dâhilindeki güçlüğünü tespit ettikten sonra, oluşturduğumuz
mobil sağlık ekipleri kanalıyla her yere ve her vatandaşımıza sağlık hizmetlerini
ulaştırmak istedik. Özellikle koruyucu sağlık hizmetlerinin ehemmiyetine inanan
bizler, başlattığımız bu çalışmalarla başarılı sonuçlara ulaştık.”
Ay sonlarında yapılan
hizmetlerin dökümanları İl Sağlık Müdürlüğü Sağlık Ocakları Şube Müdürlüğünde toplanıp
derlendikten sonra Sağlık Bakanlığı Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğüne gönderilmektedir.
2005 yılında 183.200
kırsal kesim nüfusuna hizmet götürülmüş olup, 1268 köy ve beldeye 9304 sefer gezi
düzenlenmiştir. Yapılan bu ziyaretlerde toplam
282.762 Km
yol kat edilmiş olup 155.179,63 YTL’lik akaryakıt harcanmıştır. 38.429 muayene,
492 küçük cerrahi müdahale, 4091 enjeksiyon ve 2.273 adet laboratuvar hizmeti yapılmıştır.
Koruyucu sağlık hizmeti olarak 7.142 gebe, 2.440 loğusa, 14.796 bebek, 15.821 çocuk
ve 40.170 15-49 yaş kadın izlem ve takibi yapılmıştır. Aile planlaması hizmeti olarak
1.021 hap ve 9.166 kondom dağıtımı, 107 RİA uygulaması yapılmıştır.
Aşılama çalışmalarında
ise 29.361 doz bebek ve çocuk aşısı ile 2.917 doz 15-49 yaş kadın aşısı yapılmıştır. Ayrıca 9.480 seans halk eğitimi verilmiştir.