Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması (AÇS/AP) Şube Müdürlüğümüz :

• Sivas ilinde bulunan Sağlık Bakanlığı’na bağlı olan ve AÇS/AP hizmeti veren tüm kurumların sunduğu hizmetlerin denetim ve değerlendirmesini yapmakta,
• Aile Planlaması hizmeti veren tüm resmi kuruluşların kontraseptif malzeme gereksinimini karşılamakta,
• Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması ile ilgili malzemelerin depolama ve dağıtımını organize etmekte,
• Sağlık Bakanlığı AÇS/AP Genel Müdürlüğü tarafından geliştirilen program ve projelerin il içindeki uygulamalarını koordine etmekte ve yürütmekte,
• Hizmet sunumu sırasında görülen ihtiyaçlara göre ve hizmet sunum kalitesini arttırmak yönünde hizmet içi eğitim ve halk eğitimleri düzenlemekte,
• AÇS/AP hizmeti veren Aile Sağlığı Merkezlerinin ve Devlet Hastanelerinin Aile Planlaması Kliniklerinin tıbbi demirbaşlarını temin etmektedir.

Yürütülmekte olan program ve projeler özet olarak şunlardır;

1-Kadın Sağlığı Ve Aile Planlaması Hizmetlerini Güçlendirilmesi Projesi:

İlimizde aile planlaması hizmetlerinin yaygınlaştırılması ve güçlendirilmesi amacıyla, ilimiz AÇS/AP Eğitim Merkezinde (Doktorlar üç hafta, ebe ve hemşireler dört hafta süreyle) her ay rutin olarak, ilimiz sağlık kuruluşlarından veya il dışından doktor, ebe ve hemşireler “RİA-AP Danışmanlık uygulama kursuna alınmaktadır.
Ayrıca, AÇS/AP hizmetleri konularında sağlık kuruluşlarımızda çalışan sağlık personellerine Eğitim Merkezimizde hizmet içi eğitimler verilmekte olup, daha sonra da görev başında denetim ve eğitim amacıyla sağlık kuruluşları ziyaret edilmektedir.

2 – Akut Solunum Yolu Enfeksiyonları ( Pnömoni ) Programı ;

Bakanlığımız AÇS/AP Genel Müdürlüğünün kontrolünde ilimizde uygulanmakta olan bu program kapsamında, Ülkemizde 0 – 5 yaş grubu Bebek ve Çocuk Ölüm nedenleri içerisinde önemli yer tutan Akut Solunum Yolu Enfeksiyonlarına bağlı ölümlerin ve hastalıkların azaltılması amacıyla, tüm sağlık kuruluşlarımızda 0 – 5 yaş grubu alım gücü zayıf fakir hastalara ücretsiz olarak “Procain Penicilline” dağıtılmaktadır.

3 - İshalli Hastalıkların Kontrolü Programı ;

Ülkemizde 0–5 yaş grubu Bebek ve Çocuk Ölüm nedenleri içerisinde ishalli hastalıklar önemli yer tutmaktadır. Bu nedenle, Bakanlığımız AÇS/AP Genel Müdürlüğünün emirleri doğrultusunda ilimizde uygulanmakta olan bu proje kapsamında, “İSHAL” e bağlı ölümlerin ve hastalıkların azaltılması amacıyla, tüm sağlık kuruluşlarımızda özellikle 0–5 yaş grubu çocuklara ücretsiz olarak “ ORS ” dağıtılmaktadır.

4- Neonatal Tarama Programı ;

Ülkemizde sık görülen kalıtsal metabolik hastalıklar içerisinde yer alan Fenilketonüri , Hipotroidi ve Biyotidinaz Enzim eksikliği hastalığının yeni doğan döneminde tarama çalışmaları, ilimizde resmi ve özel sağlık kuruluşları ile sağlık personelince evde yaptırılan tüm doğumlarda, yeni doğan tüm bebeklerden alınan kan örnekleri haftada iki kez tetkik için Ankara Refik Saydam Hıffızsıhha Merkezi Neonatal tarama laboratuarına gönderilmekte ve taraması yapılan bebeklere ait sonuçlar kontrol edilmekte, şüpheli tüm vakalara ulaşılarak sevk ve tedavileri takip edilmektedir.

5 - Anne Sütünün Teşviki Ve Bebek Dostu Hastane Projesi ;

Anne sütünün özendirilmesine ve annelere emzirme konusunda bilgi ve doğru alışkanlıkları kazandırılmasına yönelik çalışmalar kapsamında doğum hizmeti veren hastanelerde emzirmenin başarılı ve yerleşik bir uygulama haline gelmesini sağlamak üzere 1991 yılında ‘Anne Sütünün Teşviki Ve Bebek Dostu Hastane Programı’ başlatılmıştır. İlimiz bu çalışmalar kapsamında ilimizde yoğun bir çalışma halen yürütülmekte olup, 2005 yılında BEBEK DOSTU İL unvanı alınmıştır. Sürdürülen emzirmeyi özendirici başarılı çalışmalar sonucunda 2010 itibariyle BEBEK DOSTU ALTIN İL unvanı alınmıştır.

7-Neonatal Resusitasyon Programı;

Sağlık Bakanlığı AÇS-AP Genel Müdürlüğünce Yeni doğan ölümlerinin azaltılması, yeni doğan optimal yaklaşım ve etkin resüsitasyonun sağlanması amacıyla yürütülen programlar arasında Neonetal Resüsitasyon Programı kapsamında, ilimiz eğitim ekibi tarafından doğum eyleminde görev alan sağlık personelerine (hekim ve hekim dışı sağlık personelleri) planlanan tarihlerde 3 iş günü süre ile NRP Eğitimi yapılmaktadır.

8 – Adolesan Sağlığı Ve Gelişimi ;

İlimizde 2006 yılı Kasım ayında AÇS-AP Merkezi bünyesinde hizmet vermeye başlayan Gençlik Danışma ve Sağlık Hizmetleri Merkezi tüm adolesanlara gerek danışmanlık, gerekse poliklinik ve eğitim çalışmalarıyla hizmet vermeye devam etmektedir.

9 – Avrupa Birliği Üreme Sağlığı Programı;

Sağlık Bakanlığı ve Avrupa komisyonu işbirliği ile Sivil Toplum Kuruluşları üzerinden yürütülen bu proje ile ilimizde kadınların üreme sağlığı konularında bilinçlendirilmesi, sağlık hizmeti talebinin arttırılması planlanmaktadır. AÇSAP Merkezi Üreme sağlığı Bölge Eğitim Merkezi Eğitim Merkezi olarak belirlenmiştir. Her ay rutin olarak 3 modül halinde il içi ve il dışı sağlık personellerimize üreme sağlığı eğitimi hizmeti vermektedir.

10 – Bebeklere Demir Desteği Programı;

3-4 Mart 2004 tarihinden itibaren ilimizde bebeklere demir desteği ücretsiz verilmeye başlamış olup, Sağlık Bakanlığımız ve Müdürlüğümüz tarafından temin edilen demir damlaları 4-12 ay arası bebeklere profilaktik ve tedavi amaçlı ücretsiz dağıtılmaktadır. Ayrıca 13-24 aylık anemi teşhisi konulan bebeklerin tedavisi, takibi ve sevki yapılmaktadır.

11 – Bebeklerde D Vitamini Yetersizliğinin Önlenmesi Ve Kemik Sağlığının Korunması Programı;

01 HAZİRAN 2005 tarihinde İlimizde Bebeklerde D Vitamini Yetersizliğinin Önlenmesi Ve Kemik Sağlığının Korunması Projesi başlamış olup, Sağlık Bakanlığımız ve Müdürlüğümüz tarafından temin edilen D vitamini damlaları 0-12 ay arası bebeklere profilaktik ve tedavi amaçlı ücretsiz dağıtılmaktadır. Ayrıca raşitizm teşhisi konulan bebeklerin tedavisi, takibi ve sevki yapılmaktadır.

12- Gebelere Demir Desteği Programı:

2005 yılından itibaren Gebelerde Demir Destek Programı Uygulaması devam etmektedir.İlimizde 3.ayını dolduran ve hiçbir sosyal güvencesi olmayan gebelere demir preparatları ücretsiz dağıtılmaktadır. Ayrıca sosyal güvencesi olan gebelere de demir preparatları reçete edilmektedir. Lohusalık döneminde de 3 ay boyunca demir desteğine devam edilmektedir.

13- Ana Ölümlerini Araştırması:

Tüm kamu ve sağlık kuruluşlarından her ay 12-50 yaş arası ölen her kadın için Ana Ölümü Kayıt Bildirim Formu doldurularak müdürlüğümüze gönderilmektedir. Ayrıca vaka olması durumunda anne ölümünün gerçekleştiği aile hekimliği bölgesi kayıtları varsa hastane kayıtları ve tüm veriler değerlendirilip inceleme yapılması amacıyla, Müdürlüğümüz Sağlık Müdür Yardımcısı başkanlığında, ilgili Şube Müdürü, Kadın Doğum Uzmanları, Anestezi Uzmanı, Dahiliye Uzmanı hekimlerinden oluşan komisyon tarafından incelenmektedir.

14- Bebek Ölümlerini Araştırma Projesi;

Tüm kamu ve özel sağlık kuruluşlarından her ay 22 hafta veya 500 gr kriterlerinin birini taşıması ve 1 yaşa kadar ölen her bebek için Perinatal Bebek Ölümü Bilgi Formu doldurularak Müdürlüğümüze gönderilmektedir Tüm bebek ölüm vakaları oluşturulan komisyon tarafından tek tek incelenip değerlendirilerek alınması gereken önlemler ve ihmaller açısından incelenmektedir.

15-Misafir Anne Projesi;

Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünün 16.04.2008 tarihli 2008/29 sayılı genelgeleri ile hastane ortamı dışında doğum yapma riski taşıyan tüm gebeler tespit edilerek doğumlarını sağlıklı koşullarda yapmaları sağlanmalıdır. İlimizde sosyal güvencesi olmayan, elverişsiz hava ve yol koşulları uygun olmayan bölgede ikamet eden ve çeşitli sebeplerden dolayı doğumunu evde yapmak zorunda olan tüm gebelerimiz proje kapsamında kadın doğum uzmanı olan hastanelere davet edilerek doğumunun sağlıklı koşullarda yaptırılması sağlanmaktadır.

16-Ulusal Yenidoğan İşitme Taraması Programı

28.12.2007 itibari ile Sivas Devlet Hastanesinde yeni doğan işitme taraması aktif olarak başlatılmıştır. İlimiz 3 merkezde 8 ilçede olmak üzere toplam 11 hastanesinde işitme taraması uygulaması yapmaktadır. Sevk edilen bebekler şubemiz tarafından takip edilmektedir

17-Acil Obstetrik Bakım Programı;

Anne ve bebek ölümlerini önlemek üzere üreme sağlığı programı kapsamında Sağlık Bakanlığı tarafından yayımlanan genelgeye göre hazırlanmış olan Acil Obstetrik bakım rehberine istinaden verilen hizmetler yeniden düzenlenmiş olup, tüm saha personeline duyurum yapılarak programın nasıl yürütülmesi gerektiği üzerine eğitimler yapılmaktadır.

18-Aile Planlaması Çalışmaları;

Tüm 15-49 yaş kadınların senede en az 2 kez izlenmesi sonucu Etkin Aile Planlaması değerlendirilmesi yaptığımız çalışmalarımıza ilimiz AÇS-AP Merkezi ve tüm aile sağlığı merkezlerinde, ücretsiz olarak aile planlaması malzemelerinin sahaya dağıtımı yapılarak başvuran her bireye Hap, Condom, RİA, Aylık Enjeksiyon (Mesigyna) dağıtımı aile planlaması danışmanlığı verildikten sonra dağıtımı yapılmaktadır.

19-Gelişimsel Kalça Displazisi Erken Tanı ve Tedavi Programı

Yürütülen programın ana amacı, yenidoğan döneminde tüm bebeklerin kalça çıkığı açısından muayenelerinin yapılması, riskli ve klinik muayenede şüpheli grubun ileri tetkik için yönlendirilmesi, tedavi gerektiren olgularda erken ve uygun tedavilerinin başlatılması, kalça çıkığı için yapılacak cerrahi tedavi sayısı ve muhtemel komplikasyonların en aza indirilmesidir. Teorik ve pratik uygulama olarak iki bölümden oluşan bir günlük eğitim programı uygulanmaktadır.